Albanees gezegde: de kip van de buren lijkt altijd dikker

Locatie: Permet, Albanië

Op de praatstoel met: Dona

Sofia heeft een zeer interessant gesprek gehad met Dona, eigenaresse van Albturist Ecocamping Permet, een camping omringd door bergen en vlakbij de prachtige Vjosa rivier. Wat het zo interessant maakte, was dat Dona een Albanese vrouw is met een heel andere culturele achtergrond dan het ei. Zodoende heeft Sofia weer een frisse kijk gekregen op haar missie. Hier heeft de Raki anders ook wel bij geholpen. Ik weet niet wat het is, maar het brandde flink in mijn keel en verhelderde mijn blik. Tsja, Raki. Zowat ieder land in de Balkan noemt dit de nationale alcoholische versnapering. Het wordt veelvuldig thuis gestookt en hier in Albanië gebeurt dat met onder andere druiven en oregano. Die met oregano heb ik ook geprobeerd. Maar die was wel pittig hoor, zeventig procent alcohol geloof ik. De nasmaak was wel heel lekker, daarbij proefde je overduidelijk de oregano.

Sofia krijgt zelfgestookte Raki

Sofia Skepleppel krijgt Raki op de camping 'Albturist', nabij Permet, Albanië

Goed, het gesprek. Het was voor Sofia nog een hele kluif om uit te leggen wat ze bedoelt met ‘groen gras’, maar het is gelukt, mede met dank aan Dona die in drie jaar tijd de Engelse taal behoorlijk onder de knie heeft gekregen. In Albanië heeft men ook een uitspraak met dezelfde betekenis als ‘het gras is groener aan de overkant’. Deze uitspraak bevalt me eigenlijk beter, want het doet me denken aan mijn vrienden en familie. ‘De kip van de buren lijkt altijd dikker’, luidt de wijze uitspraak. En wat vindt Dona hiervan? Is de kip bij haar buren ook dikker dan haar eigen? Vertaald naar het Nederlands: ‘soms heeft de buurman of buurvrouw inderdaad een dikkere kip. Maar wat mensen vaak vergeten, is dat de buren hiervoor gewerkt hebben. Net als met het gras: de buren werken hard om het gras zo groen te krijgen. Je kunt wel naar anderen wijzen dat die het beter hebben of rijker zijn, maar je moet ook kijken naar wat daaraan vooraf is gegaan’. Waarom willen mensen überhaupt de kippen vet mesten? Wat heeft dat voor zin? Het helpt ze niet om meer eieren uit te poepen. Of leggen ze dan grotere eieren?

Inwoners van landen die achter lopen, denken vaak dat kippen in een ander, rijker land dikker zijn. ‘Dat klopt. Hier in Albanië is weinig werk en van de overheid kun je niet veel hulp verwachten. Je moet hard werken om in je dagelijkse behoeftes te kunnen voorzien. Daarom gaan veel mensen naar een ander land omdat ze daar meer kunnen verdienen.’ Maar, zo vertelt Dona, gras wordt niet ineens groen; het kost eerst veel werk om een land op orde te krijgen. En als iedereen naar een ander land vertrekt met dollartekens in de ogen, gebeurt er in het land van herkomst niets. ‘Jouw ouders of grootouders in Nederland waren vroeger ook arm, en hadden misschien honger, maar ze hebben hard gewerkt om de situatie te verbeteren.’

Dona en Sofia op het terras van Dona haar bar bij de camping

Sofia Skepleppel praat met Dona over groen gras en dikke kippen, bij de bar van camping Albturist, nabij Permet, Albanië

Sofia komt ook altijd op de proppen met de vraag waar de gesprekspartner denkt dat het gras het groenst is. Maar in dit geval ligt dat wel wat anders. Dona heeft, net als vele andere Albanezen, nooit de middelen gehad om net als mij op zoek te gaan naar de dikste kip of het groenste gras. Sofia heeft natuurlijk een aardig spaarpotje opgebouwd tijdens haar werk als showmodel tijdens Pasen om deze reis te bekostigen. De doorsnee baantjes in Albanië daarentegen leveren net genoeg op om het dagelijkse leven te betalen, dus reizen is een schijnbaar onbereikbare luxe. Dona vindt het gras in Albanië in ieder geval niet heel groen. ‘Maar met kleine stapjes gaat het wel vooruit. Ik denk dat als iedereen een klein steentje neerlegt, er vanzelf een huis staat. Investeren in de toekomst.’ En dat is precies wat Dona ook doet bij haar camping: met babystapjes wordt deze verbeterd. ‘Misschien kijkt de buurman op een dag naar mijn gras en denkt hij “wauw, dat is groen”.’

En dan nu – tromgeroffel – de tip van Dona aan Sofia, drie kernwoorden: ‘you – work – lot’. Ze vertelde me dat ik veel moet werken, want aldus Dona kun je geen groen gras vinden. ‘Je moet er zelf voor werken. Het gras is altijd groener aan de overkant, en als je daar bent, lijkt het gras ergens anders nóg groener.’ Hmm. Misschien moet ik toch maar eens ergens een tuintje beginnen. Dan zal ik eens zien hoe groen ik het gras daar kan krijgen. En de kip, niet te vergeten. Ja dan neem ik ook kippen, die ga ik vet mesten met bokkenpootjes. Oh nee, die hou ik liever voor mezelf. Dan moet ik nog even wat anders verzinnen. Waar worden kippen nog meer dik van? Iemand tips?